Podsumowanie narady inspektorów ds. terenowo- prawnych – 01.12.2025r.

W dniach 25-26 listopada 2025 r. Krajowa Rada Polskiego Związku Działkowców zorganizowała naradę inspektorów do spraw terenowo- prawnych , zatrudnionych w biurach Okręgowych Zarządów PZD. Prezes PZD mgr. inż. Eugeniusz Kondracki, otworzył naradę oraz powitał zgromadzonych, pozostając do dyspozycji uczestników w pierwszym dniu wydarzenia.

Prezes PZD przedstawił doświadczenia związane z licznymi zagrożeniami, z którymi Związek mierzył się na przestrzeni lat. Szczegółowo omówione zostały skuteczne działania podjęte przez struktury PZD w ostatnim czasie, będące wyrazem siły jedności i poparcia dla wartości społecznych, którymi kieruje się Polski Związek Działkowców oraz zrzeszeni w nim działkowcy.

Przedstawiono również aktualne wyzwania związane z działalnością prywatnych firm, złożonych z byłych pracowników struktur Związku. Przedsiębiorstwa te oferują kompleksowe usługi zarządzania ROD, zmierzające do wyłączenia ogrodów ze struktur PZD, jednak dotychczas nie odniosły znaczących sukcesów. Prezes PZD w oparciu o aktualne informacje przedstawił niekorzystne perspektywy dla ROD i działkowców po wyłączeniu ze struktur Związku, zaproponował skuteczne rozwiązania i kierunki działania odpowiadające na bieżące wyzwania stojące przed strukturami PZD, oparte na trosce o dobro działkowców od lat tworzących wspólnotę Polskiego Związku Działkowców.

Kolejnym z wyzwań stojących przed strukturami PZD jest skuteczne wdrożenie zapisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, w tym racjonalne gospodarowanie odpadami w sposób przeciwdziałający wzrostowi opłat za ich odbiór.

Następnie prowadzenie narady przekazano Pani Marioli Kobylińskiej- Kierownik Wydziału Gospodarki Gruntami Jednostki Krajowej PZD, która omówiła wprowadzone w ostatnim czasie regulacje wynikające z nr 521/2025 KZ PZD z dnia 4 listopada 2025 r. w sprawie zasad sporządzania i aktualizacji planów zagospodarowania rodzinnych ogrodów działkowych w Polskim Związku Działkowców. Podkreślone zostały obowiązki nałożone na zarząd ROD, Okręgowy Zarząd, a także wyszczególniono odpowiedzialność ciążącą na inspektorach ds. terenowo- prawnych zatrudnionych w Okręgach PZD, jako pracownikach uczestniczących w procesie realizacji oraz zatwierdzania planu zagospodarowania ROD, pozostających w bezpośrednim kontakcie z zarządami ogrodów. Wskazano na konieczność wdrażania obowiązujących procedur w celu zachowania transparentności działań, w tym wskazano obowiązek ścisłej współpracy zarządu ROD z Okręgowym Zarządem PZD oraz stosowania czynności nadzoru przez OZ.

Pani Sandra Dużmańska- st. inspektor ds. terenowo- prawnych WGG PZD szczegółowo omówiła działania wynikające z obowiązujących procedur w sprawie likwidacji ROD z podziałem na podstawę prawną. Zaprezentowała zróżnicowane unormowania wynikające z regulacji wewnętrznych Związku oraz prawa powszechnie obowiązującego, w tym w zakresie negocjacji z inwestorem, odszkodowań oraz obowiązujących terminów. Podczas dyskusji w powyższym zakresie, uczestnicy wymienili się zgromadzonymi doświadczeniami oraz problemami spotykanymi podczas realizacji zadań związanych z procedurą likwidacji ROD.

Ponadto w formie wykładu Pani Joanna Jędrzejewska- st. inspektor ds. terenowoprawnych Wydziału Organizacyjnego PZD zaprezentowała wyniki globalnego badania dotyczącego ROD zrzeszonych, lecz niepodejmujących współpracy z PZD, przeprowadzonego przez jednostki terenowe na obszarze całego kraju. Omówione zostały zalety współpracy wewnątrz strukturalnej, jak również obowiązki zarządów ROD i Okręgowych Zarządów PZD po kampanii walnych zebrań. Przedstawiono propozycje działań aktywizujących zarządy ROD oraz wzmacniających poczucie przynależności do struktur Związku.

Następnie omówiony został problem budownictwa ponadnormatywnego opatrzony wynikami badania przeprowadzonego w ostatnim czasie z inicjatywy Krajowej Rady PZD. Zweryfikowano skalę oraz czynniki wpływające na występowania przedmiotowego zjawiska. Korzystając z praktycznego doświadczenia uczestników omówione zostały przyczyny oraz możliwe rozwiązania naruszeń w powyższym zakresie.

Pani Marta Lewandowska- st. inspektor ds. terenowo- prawnych WGG PZD zrelacjonowała bieżący stan realizacji regulacji stanu prawnego gruntów ROD na podstawie zapisów art. 76 i 75 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. Omówiono wyniki badania w 7 Okręgowych Zarządach, w których powierzchnia pozostała do regulacji jest największa, zleconego przez Krajową Radę PZD w lutym bieżącego roku oraz zweryfikowano postępy poczynione po wprowadzeniu programów naprawczych przez Okręgowe Zarządy i Okręgowe Rady PZD. Korzystając doświadczenia uczestników omówione zostały skuteczne działania oraz rozwiązania stosowane przez jednostki terenowe.

Pani Mariola Kobylińska przedstawiła informację w sprawie inwestycji realizowanych w rodzinnych ogrodach działkowych w 2024 r., omówiła rolę Okręgowych Zarządów oraz inspektorów ds. terenowo- prawnych zatrudnionych w OZ PZD, na kanwie aktualnie obowiązujących przepisów Statutu PZD oraz uchwał systemowych, w tym omówiła najczęściej występujące problemy.

Biorąc pod uwagę rosnące zainteresowanie realizowaniem zadań inwestycyjnych w ROD przy wykorzystaniu środków zewnętrznych Pani Aleksandra Grunt- Mejer st. inspektor ds. terenowo- prawnych WGG PZD, w formie prezentacji multimedialnej omówiła kwestię funduszy wewnątrzorganizacyjnych funkcjonujących w Polskim Związku Działkowców, przeznaczonych na dofinansowanie realizacji zadań inwestycyjnych w rodzinnych ogrodach działkowych poprzez udzielanie dotacji i pożyczek. Ponadto uczestnicy zapoznani zostali z dotychczasowymi wynikami w zakresie pozyskiwania funduszy zewnętrznych oraz dalszych perspektyw związanych z wykorzystaniem dotacji jako źródła finansowania zadań inwestycyjnych w ROD. Wykazany został zdecydowany wzrost w zakresie udziału środków zewnętrznych w realizowanych przez ROD inwestycjach. Wskazano również, które z organów samorządu terytorialnego przekazują najwięcej środków finansowych na modernizację ROD oraz które z Okręgów PZD najskuteczniej zabiegają O dofinansowania.

Problematyka zmiany wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego omówiona została korzystając z praktycznego doświadczenia uczestników. Dyskusja obejmowała działania podejmowane przez Okręgowe Zarządy PZLD i inspektorów ds. terenowo- prawnych. Przedstawiono przykłady rozwiązań zastosowanych na obszarze działania jednostek terenowych.

Temat wyrażenia zgody na przebieg inwestycji przez nieruchomości na których zlokalizowane są ROD omówiła Pani Aleksandra Grunt- Mejer, dostrzegając, kluczowy charakter zaangażowania Okręgowych Zarządów PZD już na etapie projektowym. Podkreślono, że służebność nie wyklucza możliwości czasowego zajęcia terenu. Omówiono zapisy porozumień niekorzystne lub ryzykowne ze strony PZD tj. dotyczące ograniczeń w sposobie zagospodarowania lub korzystania z nieruchomości. Mogą one skutkować m. in. nakazem rozbiórki altan ogrodowych przez działkowców czy też utrudnieniami w korzystaniu z ciągów komunikacyjnych ROD. Szczególną uwagę zwrócono na zagadnienia proceduralne wynikające z prawa wewnętrznego, obowiązującego w PZD stanowiącego, że po ustanowieniu służebności dokumenty winny zostać ujawnione w Rejestrze ROD. Podkreślono, że wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności trafia na Okręgowy Fundusz Rozwoju ROD.

Pani Mariola Kobylińska omówiła zadania OZ w sprawie realizacji ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W dyskusji uwzględniono dotychczasowe doświadczenia oraz skuteczne działania podjęte przez struktury PZD związane z uwzględnieniem funkcjonowania rodzinnych ogrodów działkowych we wszystkich 1 3 strefach planistycznych, podkreślając, iż najkorzystniejszym zapisem pozostaje uwzględnienie ROD w strefie zieleni i rekreacji. Biorąc pod uwagę, że na OZ ciąży obowiązek monitorowania działalności planistycznej gmin uczestnicy informowali na jakim etapie procedowane są projekty w poszczególnych jednostkach samorządowych oraz z jakimi wyzwaniami mierzą się w związku z weryfikacją aktualnych danych.

Naradę podsumowano podkreślając wartość oraz korzyści płynące ze ścisłej współpracy między stanowiskowej w strukturach PZD, wartościowych dla rodzinnych ogrodów działkowych oraz działkowców.

Przygotowała:

Marta Lewandowska

St. inspektor ds. terenowo- prawnych w dniu 28.11.2025 r.