Człowiek – przyjaciel przyrody

Druga sekcja

Dowolny tekst tutaj

Niech zieleni się przyroda, bo w przyrodzie tlen i woda.

Chcę by wszystko kwitło, żyło,

by powietrze czyste było.

Nie chcę spalin, nie chcę dymu

I w powietrzu nie chcę pyłu.

Nie chcę chemii w mym ogrodzie,

Ja z przyrodą chcę żyć w zgodzie.

 

Cyt. fragmenty piosenki „Ekologa znak”

„Nie ocalimy wszystkiego, co byśmy pragnęli.

Ale uratujemy o wiele więcej, niż mogłoby ocaleć, 

gdybyśmy w ogóle nie podjęli naszych starań.”

Sir Peter Scott.

PTAKI – SPRZYMIERZEŃCY CZŁOWIEKA

  1. Dokarmianie ptaków zimą – czym najlepiej.

Podczas zimy należy opiekować się naturalnymi sprzymierzeńcami człowieka w walce z owadami –  ptakami.

Ptaki owadożerne zjadają dokuczliwe dla człowieka owady, jak i szkodniki roślin przyczyniając się do ochrony zieleni w mieście. Są to sikory, jaskółki, szpaki, drozdy, pliszki czy jerzyki. Wzbogacają bioróżnorodność i równoważą jej strukturę.

Ptaki największą ilość szkodliwych owadów zjadają w okresie lęgów czyli wiosną i latem. Wiele ptaków jak sikorki, kosy, zięby, odżywia się w okresie wegetacyjnym przede wszystkim owadami.

Znaczne ilości owadów znajdujących się pod korą jak gąsienice owocówki, niszczone są przez sikorki i dzięcioły. Rudziki natomiast zjadają ślimaki.

Z braku pokarmu zimą duża ilość ptaków ginie, dlatego należy je dokarmiać budując odpowiednie karmniki, w których wykłada się nasiona konopi, słonecznika niesolonego, lnu, suszone owoce, jagody bzu czarnego i jarzębiny.

Świetnie sprawdzi się pszenica, kukurydza, sezam, siemię lniane, czy owies. Aby nieco pomóc ptakom, można ziarna te nieco rozdrobnić. Jabłka, gruszki, banany, rodzynki, też znajdą swoich amatorów. Gdy mrozy są niewielkie, doskonale sprawdzają się całe jabłka i gruszki nabite na gałęzie.

Pokarm dla ptaków na zimę powinien być bogaty w źródła węglowodanów i tłuszcze. Odpowiednie będą gotowe kule tłuszczowe (tzw. pyzy), owies, proso, gotowane kasze, orzechy.

Orzechy podajemy nieprażone, laskowe, włoskie i ziemne, powinny być nieco rozdrobnione – tak przygotowane będą chętnie zjadane przez wszystkie odwiedzające karmnik ptaki. Większe ptaki oczywiście poradzą sobie same, ale np. dla sikorek pokarm powinien być rozdrobniony.

Obok miejsca, gdzie karmimy swoich gości należy postawić naczynie z wodą, z którego ptaki będą mogły pić. Wystarczy miska, duży spodek bądź podstawka na kwiaty napełniona świeżą wodą.

Zimą można im nalewać ciepłą wodę, żeby dłużej pozostała niezamarznięta.  

Bardzo ważny jest rodzaj i jakość pokarmów. Niestety, nadal zdarza się, że ludzie karmią ptaki odpadkami: spleśniałym chlebem, resztkami jedzenia, przeterminowanymi produktami… efekty takiej wątpliwej pomocy są zazwyczaj tragiczne.

Istotna jest również systematyczność dokarmiania ptaków, gdyż przyzwyczajają się one szybko do przygotowanego dla nich karmnika, znają nawet pory dnia, w których dostarczany jest pokarm. Ptaki liczą na regularne wsparcie i jeśli nie będziemy dokarmiać systematycznie, to  wyrządzisz im więcej szkód niż pożytku.  

  1. Domki dla ptaków

Aby zachęcić ptaki do zagnieżdżenia się na działce należy umieścić domki odpowiednie dla rodzaju ptaków.

  1. Dla szpaków – domki zawieszone powinny być na drzewach lub kołkach drewnianych na wysokości 5-6 m.

  1. Dla sikorek – domki należy zawiesić na wysokości 2 -3 m.

  1. Muchołówki, pliszki, kopciuszek i rudzik preferują domki półotwarte.

  1. Sikorki, szpaki, dzięcioły, pełzacze i kowaliki zamieszkują w domkach zamkniętych.

Wszystkie domki powinny być bezpiecznie umiejscowione, zabezpieczone przed kotami, zadbane i posprzątane.

Pamiętajmy, że zepsute resztki jedzenia, to siedlisko bakterii i pasożytów, które mogą powodować śmierć ptaków.

Dbając o naszych podopiecznych zachęcamy działkowców do sadzenia na swoich działkach krzewów owocowych, na których przez jesień i zimę utrzymują się owoce stanowiące dla ptaków pokarm, takie jak np. bez koralowy, jarząb pospolity, dereń, dzika róża, bez czarny, kalina koralowa, głóg czy tarnina.

Zamieszkujących w aglomeracjach miejskich zachęcamy do popierania projektów budżetu obywatelskiego, które mają na celu ochronę ptasich siedlisk.

 

Opracowała:

Halina Litwinowicz

Prezes ROD „Szarotka” w Legnicy

                CO TO JEST PRZYRODA, JAK NALEŻY JĄ CHRONIĆ I WSPIERAĆ

                       Gellner:

                               „Co to jest przyroda? Co to jest przyroda? – to drzewa i kwiaty, liście i woda.

                               Motyl nad łąką, biała stokrotka”.

Przyroda to nasz system podtrzymywania życia, to nasz „zielony lekarz”. Wiele znaczy dla człowieka. Ma bezpośredni wpływ na nasze zdrowie i stan emocjonalny. Poprawie samopoczucie, zdrowie psychiczne, naszą samoocenę, redukuje stres, łagodzi depresję, poprawia odporność, wspiera uczenie się, pomaga rozwijać umiejętności poznawcze. Nasze zdrowie i dobre samopoczucie jest uwarunkowane w dużym stopniu obfitością otaczającej nas przyrody.

Ludzie żyjący w zgodzie z naturą są szczęśliwsi, bardziej skłonni do zachowań proekologicznych.

Samo przebywanie na łonie natury w otoczeniu zieleni i kwiatów, śpiewających ptaków, patrzenie się na naturalne krajobrazy wpływa kojąco na psychikę. Kontakt z naturą pozwala nam wyciszyć się, skupić na naszym wnętrzu, oddalić choć na chwilę myślenie o problemach i obowiązkach, zrelaksować się.

W ciągu ostatnich lat ochrona przyrody i świadomość społeczna uległy pozytywnej zmianie. Dba się obecnie o to i kładzie nacisk nie tylko na ochronę, ale by nasze środowisko było bioróżnorodne.

Z zagadnieniem bioróżnorodności oraz wspieraniem dzikiej przyrody możemy zapoznać się w bezpłatnej broszurze „Działka bliżej natury” dr inż. Moniki Kucharskiej-Świerszcz wydanej dla działkowców z PZD, z szerokim opisem cennych gatunków ptaków, owadów, pająków, płazów, gadów, organizmów glebowych.

Bardzo ważne jest więc wspieranie ochrony przyrody i obcowanie z nią, nawiązywanie więzi, korzystanie z leczniczych dobrodziejstw środowiska. W ostatnich latach na całym świecie obserwuje się zanikanie wielu gatunków i ras oraz eliminację lokalnych odmian roślin. Dużą rolę w tej kwestii mogą odegrać ogrody, w których można stworzyć przyjazne warunki dla bytowania i rozwoju różnych gatunków zwierząt i ptaków. Swoje miejsce znajdą tu również tzw. zapylacze, a na nich zależy nam najbardziej. Dużą korzyścią dla naszej psychika będą działki bioróżnorodne, gdzie pełno kwiatów, ziół, ekologicznych owoców i warzyw. Budek lęgowych dla ptaków, bezpiecznych miejsc dla płazów, jeży, pożytecznych owadów,  kolorowych motyli. Warto więc dowiedzieć się jak uprawiać działkę w sposób jak najbardziej naturalny i co można zrobić w tym celu.

Jak możemy wspierać przyrodę na działkach w Rodzinnych Ogrodach Działkowych?

Wspieranie polega na ekologicznym stylu życia, szacunku dla natury, poprawie kondycji środowiska naturalnego, wykształceniu nawyków, by każdego dnia przyczyniać się do takich działań proekologicznych jak:

  • oszczędzanie wody, zbieranie deszczówki, racjonalne korzystaniu zarówno w domu jak i na działkach,
  • nie zanieczyszczanie powietrza przez spalanie odpadów na działkach,
  • nie niszczenie otaczającej nas zieleni,
  • minimalizowanie odpadów, segregowanie śmieci, nie zanieczyszczanie terenu wokół ogrodu,
  • oszczędzanie prądu, używanie urządzeń akumulatorowych, żarówek ledowych lub nowoczesnych świetlówek,
  • kompostowanie odpadów zielonych, a następnie wykorzystywanie kompostu do poprawy jakości gleby,
  • stosowanie naturalnych, ekologicznych preparatów do uprawy gleby jak obornik ptasi, zwierzęcy, nawozy zielone,
  • używaniu ekologicznych środków ochrony roślin jak wyciągi z pokrzywy, czosnku, czy tez innych ziół,
  • nie emitowanie hałasu poprzez słuchanie radia tylko dla siebie,
  • ograniczanie zakupów w opakowaniach plastikowych na korzyść opakowań papierowych, biodegradowalnych lub koszy wiklinowych,
  • korzystanie z roweru lub komunikacji miejskiej w dojazdach na działkę,
  • sięganie po ekologiczne warzywa, owoce, zioła i przyprawy,
  • stosowanie współrzędne upraw,
  • dbanie o zatrzymanie wilgoci w ziemi poprzez koszenie trawy na możliwi wysokim poziomie ustawienia kosiarki, ściółkowanie gleby skoszoną trawą lub słomą, drewnianymi zrębkami,
  • sianie poplonów po zbiorach warzyw, które zatrzymują wilgoć i użyźniają, poprawiają strukturę gleby.

W celu wspierania bioróżnorodności i przywracania równowagi środowiskowej na działkach powinniśmy stworzyć warunki jak najbardziej naturalne przez aranżowanie miejsc przyjaznych dla zwierząt, sadzenie roślin miododajnych i obfitujących w jagody będące pożywieniem dla ptaków.

Mogą to być różnego rodzaju murki, aranżacje z wodą jak oczka wodne, poidła. Zielone żywopłoty, domki dla jeży i dla ptaków lub nietoperzy.

Owady, gady i płazy preferują miejsca zacienione, stare spróchniałe pniaki, nagromadzone gałęzie, skupisko krzewów.  Nagromadzone kamienie, gałęzie, ściółka posłużą żabom, jaszczurkom czy też wężom za schronienie i rozmnażanie się. Sterta kompostu będzie natomiast przyjazna chrząszczom i dżdżownicom, które rozkładając materię organiczną zwiększają żyzność. Hoteliki dla owadów będą świetnym miejscem dla zapylaczy, zwiększą populację murarek, pszczół samotnych i złotooków.

Przyroda zaprasza nas każdego dnia do siebie. Nie rezygnujmy z tego zaproszenia gdyż jesteśmy częścią ekosystemu. Jego lepszy stan oznacza lepsze środowisko do życia dla człowieka. To doskonała okazja by zadbać o swoją kondycję, sprawność fizyczną, o zdrowie, które jest największym skarbem jaki posiadamy w życiu.

Gdy zabraknie powietrza, wody, roślin na ziemi, zanim ludzkość w pustynię kulę ziemską zamieni. Zginą ryby i ptaki, kwiaty i zioła, może człowiek – NIE NISZCZCIE!    Jeszcze zdąży zawołać…

Bo przyroda ojczysta to skarb droższy od złota, a w niej urok, poezja, piękno, spokój, prostota….

Fragment wiersza „Chroń przyrodę”  źródłó: (przyrodoblog)


Opracowała:

Halina Litwinowicz – inspektor okręgowy

Prezes ROD „Szarotka” w Legnicy