Ogród jako żywe dziedzictwo: Podsumowanie konferencji w ramach projektu „Via Botanica” w Zamku Książ

22 października mieliśmy przyjemność uczestniczyć w wyjątkowym wydarzeniu – konferencji „Via botanica. Ogród jako żywe dziedzictwo – jak wspierać naturę i rozwijać turystykę zrównoważoną”, która odbyła się w Sali Balowej Zamku Książ w Wałbrzychu.

Inicjatywa ta wpisuje się w polsko-czeski projekt współpracy współfinansowany ze środków Unii Europejskiej (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Czechy – Polska). Jego głównym celem jest stworzenie unikalnego produktu turystycznego, który łączy wyjątkowe miejsca o walorach przyrodniczych, historycznych i botanicznych po obu stronach granicy, promując zarazem zrównoważoną turystykę.
Inspirujące wykłady i merytoryczne panele

Podczas spotkania eksperci dzielili się wiedzą z zakresu historii, ekologii i praktycznej ochrony przyrody, pokazując, że każdy z nas ma wpływ na otaczający nas ekosystem:

Dlaczego tworzymy ogrody? – Wprowadzenie w tematykę zaprezentowała dr inż. Jaworek-Jakubska, która zabrała uczestników w niezwykłą podróż w czasie. Przybliżyła nam bogatą historię założeń ogrodowych w Sudetach oraz skłoniła do refleksji nad głębszymi motywami, jakimi kierujemy się, kształtując zieloną przestrzeń wokół nas.

Ochrona bioróżnorodności w obliczu zmian klimatycznych – Drugi blok skupił się na praktycznych działaniach proekologicznych, dając mnóstwo cennych wskazówek dla każdego miłośnika zieleni:

Dr Ewa Szczęśniak (Uniwersytet Wrocławski) zwróciła uwagę na ogromny potencjał, jaki drzemie w naszych przydomowych działkach. Omówiła koncepcję ochrony zagrożonych, rodzimych gatunków roślin poprzez ich uprawę i świadomą ochronę stanowiskową w ogrodach prywatnych.

Dr Katarzyna Tyszecka (Uniwersytet Wrocławski) otworzyła przed nami fascynujący świat małych mieszkańców naszych zielonych zakątków. Pokazała, jak kluczową rolę pełnią owady w ogrodowym ekosystemie oraz przedstawiła proste sposoby na stwarzanie im bezpiecznych warunków do życia.

Dr Hanna Sztwiertnia (Śląskie Towarzystwo Ornitologiczne) w swoim niezwykle poruszającym wystąpieniu przypomniała, jak ważną i wdzięczną rolę odgrywa zapraszanie ptaków do naszych ogrodów. Zwróciła jednak uwagę na pułapki, jakie nieświadomie na nie zastawiamy – uczuliła uczestników na błędy przy montażu budek lęgowych oraz zagrożenia związane z nieoznakowanymi, dużymi przeszkleniami.

Polsko-czeska współpraca w praktyce

Po części naukowej nadszedł czas na przedstawienie partnerów zaangażowanych w realizację szlaku Via botanica. Głos zabrali Jan Staněk z Regionalnej Organizacji Charytatywnej w Červeným Kostelcu oraz Jan Lonc, którzy przybliżyli czeską perspektywę projektu.

Prelegenci opowiedzieli o Domu św. Józefa w Červeným Kostelcu – niezwykłym miejscu, w którym osoby ze stwardnieniem rozsianym mogą poprzez pracę w ogrodzie aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym i obcować z przyrodą. Obiekt ten słynie z przepięknych ogrodów ziołowych i bylinowych otaczających historyczny, barokowy budynek, które stanowią otwartą i przyjazną przestrzeń dla odwiedzających.
Perły pogranicza na szlaku Via Botanica

Projekt łączy ze sobą niezwykłe enklawy zieleni po obu stronach granicy. Do grona polskich partnerów należą:

Zamek Książ w Wałbrzychu i otaczający go Książański Park Krajobrazowy,

Palmiarnia w Wałbrzychu,

Arboretum w Wojsławicach,

Bukowiec – Folwark i Park (Romantyczny park krajobrazowy),

Ogród Japoński Siruwia w Przesiece.

Miejsca te zachwycają nie tylko unikalnym pięknem architektoniczno-przyrodniczym, ale przede wszystkim pełnią kluczowe funkcje ekologiczne i edukacyjne.

Projekt Via botanica to wspaniałe przedsięwzięcie, które udowadnia, że ochrona przyrody, historia i turystyka mogą się wzajemnie uzupełniać, dając nam przestrzeń do mądrego i odpowiedzialnego odkrywania piękna pogranicza.