Budownictwo wielorodzinne, a rozwój ROD – propozycja PZD – 16.01.2026

Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad projektem ustawy mającej ułatwić realizację budownictwa społecznego. Zakłada on m.in. uproszczenie przekazywania gruntów państwowych do gmin oraz wprowadzenie preferencyjnych stawek za użytkowanie wieczyste do terenów przeznaczonych pod budownictwo społeczne. Krajowy Zarząd proponuje poszerzenie nowelizacji o kwestię przekazywania do gmin terenów pod rodzinne ogrody działkowe – zwłaszcza na potrzeby odtwarzania ROD. Krajowy Zarząd PZD proponuje konkretne rozwiązania w tej sprawie.

Problem był przedmiotem prac Krajowego Zarządu PZD jeszcze w ubiegłym roku. Ostatecznie 14 stycznia 2026r. KZ PZD zajął w sprawie oficjalne Stanowisko [POBIERZ], w którym zadecydował o skierowaniu do MRiT propozycji rozszerzenia przygotowywanej ustawy o zagadnienia dotyczące ROD. Załącznikiem do stanowiska jest projekt konkretnych przepisów wraz z szerokim uzasadnieniem. [POBIERZ]. KZ PZD zaapelował również do społeczności działkowej o aktywne włączenie się w kampanię społeczną w tej sprawie.

Najważniejsze założenia propozycji PZD

Propozycja PZD tworzy ramy prawne dla systemowego wsparcia procesów zakładania i odtwarzania ogrodów. Na wzór mechanizmów wsparcia dla budownictwa społecznego opracowanych przez MRiT,  nowelizacja przygotowana przez PZD zakłada wprowadzenie do ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisów umożliwiających:

• Nieodpłatne przekazywanie gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz gmin, z przeznaczeniem pod odtwarzanie lub zakładanie nowych ROD,
• Wprowadzenie dedykowanej ROD stawki opłat za użytkowanie wieczyste w wysokości 0,1% wartości gruntu – pozwoli to pozyskiwać nowe tereny na odtwarzanie ROD, a także regulować stany prawne ogrodów funkcjonujących od dziesięciolecie na gruntach,  na których uwłaszczyły się dawne zakłady pracy,
• Wprowadzenie możliwości (nie obowiązku) zwalniania stowarzyszeń ogrodowych z opłat za użytkowanie wieczyste w nowo zakładanych ROD,
• Ustanowienie na rzecz gminy prawa pierwokupu za 1% wartości w przypadku zbycia użytkowania wieczystego, z którego korzysta ROD – zabezpieczy to interesy gmin, wykluczając ryzyko nadużywania prawa przez stowarzyszenie ogrodowe poprzez handel terenami ROD.

Cel: rozwój i odtworzenie ogrodów działkowych

Inicjatywę PZD należy postrzegać nie tylko, jako odpowiedź na potrzeby działkowców i społeczności lokalnych i gmin, ale również element polityki zrównoważonego rozwoju miast. Ma to olbrzymie znaczenie w czasach charakteryzujących się rosnącą presją urbanizacji i deficytem terenów zielonych. Wprowadzenie proponowanych przepisów ułatwi gminom odtwarzanie ROD – obecnie, w przypadku likwidacji ogrodów, często nie dysponują one odpowiednimi terenami na ich odtworzenie. Co istotne, przepisy pozwolą również na zakładanie nowych ogrodów. Ma to niebagatelne znaczenie, bowiem zapotrzebowanie społeczne na działki w ROD ciągle rośnie.

Należy podkreślić, że kwestia zabezpieczenia dostępu do działek w ROD pozostaje w ścisłym związku z podstawowym celem projektu MRiT, którym jest zintensyfikowanie budownictwa wielorodzinnego. Działki w ROD z założenia służą zaspokajaniu potrzeb mieszkańców budynków wielorodzinnych. Jeżeli zatem ustawodawca zakłada rozwój mieszkalnictwa wielorodzinnego, to – postępując odpowiedzialnie – powinien jednocześnie wprowadzać mechanizmy służące zaspokajaniu szerszego spektrum potrzeb mieszkańców bloków. Stąd, niezależnie od przesłanek podnoszonych przez przedstawicieli gmin, również z tego względu, inicjatywa PZD pozostaje w oczywistym związku z głównym celem projektu opracowanego w resort.

Krajowy Zarząd

Polskiego Związku Działkowców

Stanowisko KZ z 14.01.2026 r. wraz z załącznikiem: Propozycje zmian zgłaszanych przez PZD do projektu ustawy o rozwiązaniach służących zwiększeniu dostępności gruntów pod budownictwo mieszkaniowe [POBIERZ CAŁOŚĆ]