W dniu 27 marca 2026 r. Krajowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców zapoznał się z materiałem dotyczącym zapotrzebowania na działki w rodzinnych ogrodach działkowych oraz dostępności terenów pod ich rozwój.
Przedstawione opracowanie stanowi efekt badania przeprowadzonego przez Jednostkę Krajową PZD przy udziale Okręgowych Zarządów oraz zarządów ROD. Analiza została oparta na ankietach obejmujących zarówno dane ilościowe, jak i informacje dotyczące czasu oczekiwania na działkę, skali zainteresowania, prowadzenia list osób oczekujących oraz możliwości pozyskiwania nowych terenów. Badanie objęło blisko 60% wszystkich ROD funkcjonujących w strukturach Związku, co pozwala na wyciągnięcie wniosków o charakterze ogólnokrajowym, przy jednoczesnym zachowaniu ostrożności w interpretacji wyników.
Z przeprowadzonej analizy wynika, że zapotrzebowanie na działki w ROD utrzymuje się na wysokim poziomie. W badanej próbie ROD wskazano potrzebę utworzenia blisko 4 tysięcy nowych działek rodzinnych, co należy traktować jako wartość odnoszącą się wyłącznie do objętej badaniem części ROD, a nie do pełnej skali zjawiska w kraju. Jednocześnie dane przekazane przez Okręgowe Zarządy wskazują na jeszcze wyższe zapotrzebowanie – blisko 13 tysięcy działek, co potwierdza, że problem ma charakter szerszy i systemowy. Należy przy tym zaznaczyć, że przedstawione dane obejmują jedynie część ROD, a rzeczywista skala zapotrzebowania – przy pełnym udziale wszystkich ROD – byłaby odpowiednio wyższa.
Analiza potwierdza również, że największe trudności w dostępie do działek występują w miastach średnich i dużych, gdzie dostępność gruntów jest ograniczona, a czas oczekiwania na działkę często przekracza rok. W praktyce oznacza to, że działki pojawiające się w obrocie są bardzo szybko zagospodarowywane przez kolejne osoby. Potwierdzają to także konkretne przykłady z terenu – jak w przypadku ROD „Milenijny” w Gnieźnie (OZ PZD w Poznaniu) gdzie 146 działek zostało rozdysponowane niemal natychmiast po uruchomieniu możliwości ich nabycia.
Jednocześnie wyniki badania jednoznacznie wskazują na istotne ograniczenia w zakresie możliwości rozwoju ROD. Okręgowe Zarządy PZD podkreślają brak dostępnych terenów, które mogłyby zostać przeznaczone pod zakładanie nowych ROD lub powiększanie istniejących. Problem ten jest szczególnie widoczny w dużych aglomeracjach miejskich i ma charakter trwały.
W związku z powyższym Krajowy Zarząd PZD podkreśla konieczność wypracowania rozwiązań systemowych umożliwiających zwiększenie dostępności gruntów pod rozwój ogrodnictwa działkowego. W szczególności istotne znaczenie ma stworzenie mechanizmów pozwalających na nieodpłatne przekazywanie gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz gmin, z przeznaczeniem pod odtwarzanie lub zakładanie nowych ROD.
Zaprezentowany materiał stanowi ważny element dalszych prac Krajowego Zarządu PZD nad inicjatywami legislacyjnymi, mającymi na celu dostosowanie funkcjonowania ROD do rosnących potrzeb społecznych.
A. Grunt-Mejer
