Porady Ogrodnicze. Przygotowanie ogrodu do zimy, porady dla zarządów i działkowców.

Przygotowanie ogrodu do zimy, porady dla zarządów i działkowców.

Listopad w ogrodzie to okres, w którym zarówno zarządy ROD jaki działkowcy zobowiązani są do wykonania niezbędnych czynności dla zabezpieczenia zarówno instalacji wodociągowej jak i gleby oraz nasadzeń do trudnego zimowego okresu. Zarządy w pierwszej kolejności powinny zadbać o odcięcie dopływu wody do sieci wodnej i spuszczenie wody z rur doprowadzających w celu zabezpieczenia przed rozsadzeniem instalacji wodnej. Odkręcić krany w celu odpowietrzenia instalacji i spuszczenia wody zalegającej w wodomierzach i zaworach by ochronić przed pękaniem podczas mrozów. Jeśli na działce mamy systemy nawadniające takie jak linie kroplujące, to również z nich powinniśmy spuścić wodę a nawet je zwinąć i schować.

Po zakręceniu wody i spuszczeniu ze zbiorników w hydroforni i studzienkach wodomierzowych przeprowadza się konserwacje urządzeń. Należy także opróżnić z wody wszelkie zbiorniki i pojemniki pozostawione na zimę w ogrodzie, aby nie popękały podczas silnego mrozu. W niektórych ogrodach zamykane są na okres zimowy bramy wjazdowe do ogrodu żeby ograniczyć kradzieże na działkach oraz niszczenie dróg, gdyż zimą i wczesną wiosną grunt jest miękki i wjazd samochodami powoduje rozjeżdżanie alejek ogrodowych i powstawanie kolein, których niwelowanie generuje koszty dla ogrodu.

Należy także oczyścić, naoliwić i schować do suchego pomieszczenia wszystkie narzędzia używane podczas sezonu w ogrodzie. Naostrzyć te z nich, które tego wymagają i naprawić te, które są uszkodzone. Dokładnie oczyścić kosiarki do trawy, odkręcić, naostrzyć i zakonserwować noże oraz inne narzędzia ogrodnicze.

Powinniśmy również zabezpieczyć altanki przed złodziejami poprzez zabranie cenniejszych przedmiotów jak kosiarki, opryskiwacze, czajniki, narzędzia gospodarcze i jeśli jest taka możliwość i potrzeba całkowicie wyłączyć prąd w altanie. Nasmarować zamki oraz kłódki by nie uszkodziła ich wilgoć i mróz.

(fot. Ewa Romanów)

Zabezpieczanie roślin przed zimą.

Przygotowanie roślin obejmuje zabezpieczenie części naziemnej oraz podziemnej rośliny. Część nadziemną – wszystkie wrażliwe na mróz rośliny okrywamy materiałami, które przepuszczają powietrze, takimi jak tkanina jutowa, agrowłóknina, słoma, maty słomiane, kora, kartony, świerkowe gałązki czy liście. Nie powinno się używać do zabezpieczania roślin folii, ponieważ nagrzewa się i nie przepuszcza powietrza, co spowodować może uszkodzenie roślin.

Zabezpieczamy przed przemarzaniem krzewy różaneczników, hortensji, oleandrów, pierisów, róż pnących oraz wrażliwych na mróz gatunków roślin prowadzonych na pniu. Korzenie oraz podłoże wokół rośliny zabezpieczamy grubą warstwą ściółki lub usypujemy niewielkie kopczyki z ziemi.

Jesienne prace porządkowe na działce należy rozpocząć od oczyszczenia trawnika z liści i gałęzi. Pozostawienie na trawie grubej warstwy liści może spowodować jej uszkodzenie. Po raz ostatni najlepiej skosić trawnik w drugiej połowie października nie przycinając jej zbyt krótko (najlepiej około 4-5 cm), ponieważ zimą może ona zostać narażona na przemarznięcie. Warto dodatkowo przeprowadzić aerację – napowietrzenie trawnika co pomoże w zapobieganiu rozrostowi chwastów czy mchu. Tuż przed zimą należy trawę zasilić najlepiej nawozem potasowym lub fosforowym, aby zahamować wegetację i przygotować ją na mrozy. Zalegające liście na trawniku, rabatach, oczkach wodnych i ścieżkach należy usunąć gdyż mokre liście mogą prowadzić do gnicia i powstawania chorób grzybowych.

Zabezpieczyć przed zimą należy również rośliny zimujące na balkonach i tarasach osłaniając je przed mrozem i wysuszającym wiatrem. System korzeniowy chronimy, wstawiając pojemniki z roślinami do kartonowych pudeł wypełnionych styropianem, trocinami, suchymi liśćmi lub słomą pozostawiając roślinom otwory odpływowe aby woda nie zalegała w korzeniach. Donice owijamy materiałem izolacyjnym. Jeśli posiadamy odmiany winorośli mało odporne na mróz należy je przygiąć do ziemi i obsypać całą łozę.

Rabaty z roślinami cebulowymi także wymagają okrycia na zimę. Po wystąpieniu pierwszych przymrozków rośliny przykrywamy warstwą ściółki grubości 3–5 cm, gdyż wiele gatunków reaguje negatywnie na ujemne temperatury.

Przed zimą należy również okryć krzewy róż matami lub włókniną oraz obsypać kopczykiem do wysokości 20–40 cm, gdy temperatura spadnie poniżej 5 st. C. Nie należy tych krzewów zabezpieczać w ten sposób zbyt wcześnie ponieważ nastąpi pobudzenie rośliny do wzrostu. Warto też usunąć przekwitłe kwiatostany. Jesienią nie przycinamy róż, ponieważ niezabliźnione rany będą łatwo przemarzać zimą. Przycinanie możemy rozpocząć dopiero wczesną wiosną, zaraz po usunięciu zimowej okrywy.

Pnącza o słabej mrozoodporności jak powojniki, należy późną jesienią obsypać korą, usypując kopczyki o wysokości około 20 cm. Ochroni to przed przemarznięciem pąki śpiące znajdujące się u podstawy rośliny.

Pędy jeżyny oraz wrażliwych na mróz odmian winorośli możemy zdjąć ostrożnie z podpór, ułożyć płasko na ziemi i przysypać około 20-centymetrową warstwą gleby. Jeśli pędy okażą się zbyt sztywne, nasady krzewów zabezpieczamy tak jak młode drzewa owocowe.

Młode drzewka zabezpieczamy przed obgryzaniem kory środkiem odstraszającym zwierzęta, specjalną plastikową osłoną lub owijając całe drzewko agrowłókniną.

Krzewy iglaste o pokroju kolumnowym zabezpieczamy sznurkiem lub owijamy elastyczną siatką by zabezpieczyć przed deformacją i rozłamywaniem pod ciężarem zalegającego na nich śniegu. W miarę gromadzenia się śniegu na rozłożystych gałęziach iglaków należy systematycznie strząsać zalegający śnieg, aby nie połamał gałęzi.

Przygotowanie gleby do zimy.

Ciepła i wilgotna jesień to idealne warunki dla takich chorób grzybiczych, jak szara pleśń, rdza brunatna, brunatna plamistość liści czy mączniak prawdziwy. Kilkadziesiąt lat temu ostre mrozy skutecznie zapobiegały ich rozwojowi, obecnie przygotowanie do zimy obejmuje również pozbycie się podobnych chorób przez zastosowanie fungicydów czy insektycydów oraz zasilenie roślin wieloskładnikowymi nawozami jesiennymi, które dostarczając roślinom składników odżywczych sprawią, że rośliny łatwiej poradzą sobie ze szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Ważne jest również dostarczenie roślinom odpowiedniej ilości wody przed zamarznięciem gruntu.

Glebę powinniśmy pozostawić w tak zwanej ostrej skibie dzięki temu śnieg jest lepiej zatrzymywany oraz mróz pozytywnie wpływa na strukturę gleby.

W zależności od pH gleby należy wykonać wapnowanie na średnio wilgotnej glebie, unikać należy wapnowania na zamarzniętej glebie. Najlepiej przeprowadzić wapnowanie jesienią po zbiorach. Możliwe jest również wapnowanie gleby wczesna wiosną na 2-3 tygodnie przed rozpoczęciem wegetacji. Zbyt silne wapnowanie może przyczynić się do niemożności pobierania przez rośliny składników mineralnych. Optymalne pH gleby dla większości roślin uprawnych wynosi 5,5 – 6,5, czyli odczyn lekko kwaśny. Przeważnie nie ma potrzeby powtarzania wapnowania co roku – w większości przypadków wystarczy to robić raz na 2-4 lat.

Opracowała

Halina Litwinowicz

Instruktor Okręgowy SSI