W Sejmie o ROD. Ważne deklaracje w sprawie opłat za użytkowanie wieczyste

21 października 2026 r. odbyło się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Wspierania Rozwoju Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Spotkanie zorganizował i prowadził przewodniczący Zespołu, poseł Marek Wesoły (PiS). Wzięli w nim udział parlamentarzyści oraz przedstawiciele PZD, Ministerstwa Rozwoju i Technologii, NFOŚiGW i KOWR. Dyskusja przyniosła ważne deklaracje dotyczące ochrony działkowców przed wysokimi opłatami za użytkowanie wieczyste. Omówiono również możliwości finansowania proekologicznych inwestycji w ROD.

Opłaty za użytkowanie wieczyste – zapowiedź projektu poselskiego

Najważniejszym tematem posiedzenia było narastające zagrożenie związane z nakładaniem na ROD opłat za użytkowanie wieczyste według stawki 3% wartości gruntu. Wiceprezes PZD Zdzisław Śliwa oraz radca prawny PZD Bartłomiej Piech wskazali, że przyczyną problemu jest luka w ustawie o gospodarce nieruchomościami – brak stawki odpowiadającej społecznemu i niekomercyjnemu charakterowi ogrodów. Przedstawiono przykłady rosnących obciążeń, m.in. z Wielkopolski i Małopolski i Kujawsko-Pomorskiego. Podkreślono, że w razie upowszechnienia tej praktyki zagrożenie może dotyczyć nawet 650 tys. rodzin działkowych. Wyjaśniono również, że wzrost kosztów może prowadzić do rezygnacji z działek, a w skrajnych przypadkach do ekonomicznej likwidacji ogrodów. PZD podjął już działania na rzecz usunięcia tego zagrożenia i opracował propozycje nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zakładają one wprowadzenie stawki rocznej opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów ROD na poziomie 0,1% oraz możliwości zachowania zwolnienia z opłat, jeśli zgodę na to wyrazi właściwy organ.

Propozycje PZD spotkały się ze zrozumieniem ze strony uczestniczących w posiedzeniu parlamentarzystów, w tym posłów Grzegorza Matusiaka, Patryka Wichra i Teresy Pamuły. Przewodniczący Zespołu zadeklarował zaangażowanie w prace nad rozwiązaniem problemu ponad podziałami politycznymi.

Do postulatów odniósł się również Filip Syrkiewicz, przedstawiciel Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Wyjaśnił, że resort oceniał dotychczas skalę problemu na podstawie danych zgromadzonych na początku 2026 r., które mogły się już zdezaktualizować. Zwrócił się do PZD o przekazanie aktualnych informacji. Materiały te mają posłużyć do oceny skali zjawiska i skutków ewentualnej interwencji legislacyjnej. Nie zadeklarowano jednak na tym etapie podjęcia prac nad konkretną nowelizacją.

Szczególnie istotną informację przekazała podczas posiedzenia poseł Bożena Lisowska (KO), która wcześniej skierowała interpelację dotyczącą zagrożeń związanych z opłatami za użytkowanie wieczyste gruntów ROD. Poinformowała, że w klubie Koalicji Obywatelskiej zapadła decyzja o przygotowaniu inicjatywy poselskiej w tej sprawie, a wstępny projekt jest już opracowany. Zapowiedziała jego przedstawienie do konsultacji środowisku działkowców, podkreślając znaczenie ponadpartyjnego porozumienia.

Deklaracja spotkała się z bardzo pozytywnym odbiorem uczestników posiedzenia. Przedstawiciele PZD i parlamentarzyści wyrazili nadzieję, że projekt będzie uwzględniał postulaty działkowców i uzyska szerokie poparcie w Sejmie. Przewodniczący Zespołu poprosił o przekazanie projektu do Zespołu i zapowiedział gotowość do poparcia rozwiązania wypracowanego we współpracy z PZD.

Podsumowując tę część dyskusji, poseł Marek Wesoły podkreślił znaczenie współpracy przedstawicieli różnych ugrupowań i administracji publicznej. Zadeklarował aktywny udział w dalszych działaniach zmierzających do rozwiązania problemu opłat.

Stabilny stan prawny gruntów to bezpieczna przyszłość ogrodów

W dyskusji zwrócono również uwagę na potrzebę dokończenia regulowania stanu prawnego gruntów ROD i skuteczniejszej ochrony ogrodów w dokumentach planistycznych. Mariola Kobylińska z Biura Krajowego Zarządu PZD przypomniała, że na podstawie ustawy o ROD udało się dotychczas uregulować sytuację prawną ponad 8,5 tys. ha gruntów, ale do uregulowania pozostaje jeszcze ponad 1,5 tys. ha. Podkreśliła, że niepewność prawna utrudnia inwestowanie w ogrody, korzystanie z dotacji i zabezpieczenie praw działkowców. Parlamentarzyści wyrazili zainteresowanie dalszymi działaniami chroniącymi ROD przed utratą terenów.

Deszczówka i retencja

Istotną część posiedzenia poświęcono magazynowaniu wody opadowej i wykorzystywaniu jej do podlewania upraw. Małgorzata Borysowska z Okręgu Śląskiego PZD zaapelowała o program wsparcia obejmujący instalacje przy altanach działkowych oraz urządzenia na terenach wspólnych. Obecne rozwiązania dotacyjne nie uwzględniają w wystarczającym stopniu specyfiki prawnej ROD, mimo ich znaczącego potencjału w zakresie małej retencji. W dyskusji wskazano, że w samym Okręgu Śląskim potencjał gromadzenia deszczówki można szacować na ponad milion m³ rocznie.

Przedstawicielka NFOŚiGW Monika Flisek pozytywnie odniosła się do postulatu i zadeklarowała podjęcie starań o zorganizowanie spotkania roboczego z udziałem Funduszu, resortu klimatu i PZD. Jego celem ma być omówienie możliwości objęcia ROD i działkowców wsparciem na gromadzenie deszczówki. Była to zapowiedź dalszych rozmów, a nie uruchomienia nowego programu dotacyjnego.

Fotowoltaika, spółdzielnie energetyczne i modernizacja infrastruktury

Rozmawiano także o ograniczaniu kosztów energii elektrycznej w ROD. Sławomir Barwiak z Okręgu Śląskiego PZD przedstawił propozycję wsparcia instalacji fotowoltaicznych służących przede wszystkim bieżącemu zużyciu energii w ogrodach – zarówno na potrzeby infrastruktury wspólnej, jak i działek. Zwrócił uwagę na konieczność jasnych zasad rozliczania energii oraz finansowania niezbędnej modernizacji sieci i urządzeń ogrodowych.

Omówiono również możliwości tworzenia spółdzielni energetycznych i przystępowania do już istniejących, a także bariery prawne i organizacyjne, w tym ograniczenia dotyczące ich funkcjonowania na obszarach miejskich. Przedstawicielka KOWR Paulina Szatkowska zapowiedziała analizę zgłoszonych pytań i udzielenie odpowiedzi dotyczących możliwości udziału ROD w takich przedsięwzięciach.

Wspólny kierunek: od dialogu do konkretnych rozwiązań

Posiedzenie pokazało, że sprawy rodzinnych ogrodów działkowych mogą łączyć parlamentarzystów różnych ugrupowań, instytucje publiczne i stronę społeczną. Najważniejsze rezultaty to zapowiedź konsultacji wstępnego projektu poselskiego dotyczącego opłat za użytkowanie wieczyste, gotowość do dalszej wymiany danych z MRiT, otwarcie rozmów o finansowaniu retencji oraz analiza możliwości udziału ROD w rozwiązaniach energetycznych. To konkretne punkty wyjścia do dalszych działań na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju ogrodów.

Krajowy Zarząd PZD